Enschede aan Zee
Video
Waterfietsdag

Waterfietsdag 1Twente: slotakkoord langs het water

17 mei Foto: Emiel Muijderman

Wie dat wil, kan onderweg natte voeten krijgen. Het is een passend slot aan een half jaar intensieve aandacht voor het waterbeheer in de stad. Met een fietstocht op Hemelvaartsdag sluiten 1Twente en Tubantia de serie Enschede aan Zee af.

Door Lilian ten Donkelaar

Enschede ligt niet werkelijk aan zee. Nog niet. Maar het water is soms dichterbij dan de meeste inwoners zich realiseren. Een half jaar lang maakten deze krant en omroep 1Twente onder de naam Enschede aan Zee de balans op rond het waterbeheer in de stad. In woord en beeld besteedden we extra aandacht aan alles dat met water te maken had. Waterberging bij regen, zorgen over droogte en natte kelders, al dan niet door grondwater, alles passeerde de revue. We beschreven hoe de gemeente worstelt met de steeds overvloediger regenval en parallel daaraan de steeds drogere zomers. De ligging van Enschede en de vele waterbronnen zorgen voor unieke problemen, die nergens anders in het land voorkomen.

We schetsten doemscenario’s, waarin de stad in de toekomst blank staat telkens als er een stevige bui valt. Bij het zoeken naar oplossingen hoort ook steevast de vraag: wie gaat dat betalen? In heel Enschede worden bijna onopgemerkt enorme projecten opgetuigd om in de toekomst geen problemen met te veel of te weinig water te krijgen. Dat kost miljoenen, maar niks doen brengt ook grote risico’s met zich mee. Bij toenemende wateroverlast vertrekken bedrijven uit de stad en worden sommige delen onbewoonbaar. Ook dat kost miljoenen. Als burgers zelf de handschoen niet oppakken, komt het allemaal uit de gemeentekas, waarschuwden ambtenaren.

Burger bewust
We vroegen ons ook af of Enschedeërs zich wel bewust zijn van de waterproblematiek. Niet op grote schaal, zo bleek. Maar toch vonden we inwoners die hun tuin hebben aangepast om het water de ruimte te geven. Die het riool afkoppelden, water opvingen voor bonsaiboompjes en grindpaden aanlegden zodat het regenwater in de bodem kan zakken. En waar problemen zijn, zijn ook kansen. Ondernemers zien mogelijkheden. Tuiniersbedrijven krijgen steeds meer meer opdrachten waarin duurzaamheid een rol speelt. Groene daken houden water vast, tegels worden vervangen door gras. De UT ontwikkelde samen met studenten een slimme regenton, die zelf de weersvoorspellingen bijhoudt en zorgt dat hij bijtijds leegloopt. De overheid blijkt ook enorme bedragen aan subsidies weg te geven voor onderzoek en bewustwording, bijvoorbeeld om tastbare en virtuele watermodellen te maken. Kunstenaars en creatievelingen zien wat anderen niet zien: als we toch miljoenen investeren in waterberging, is dat dan geen prachtige kans om de oude grachten weer terug te brengen?

Als passende afsluiting van een half jaar Enschede aan Zee stelde omroep 1Twente voor Hemelvaartsdag in samenwerking met de gemeente een bijzondere fietsroute samen langs allerlei plekken waar de stand van zaken rond waterbeheer zichtbaar en tastbaar is. De route loopt langs 26 locaties in de stad. Er is geen vast startpunt; overal op de route kan aangehaakt worden.

Waterfoto's
Op de route ontbreekt uiteraard de rioolzuivering aan de Lonnekerbrugstraat niet. In het Balengebouw aan de Lonnekerspoorlaan, thuisbasis van 1Twente en De Twentsche Courant Tubantia, zijn op 30 mei waterfoto’s te zien, de filmpjes die het afgelopen half jaar gemaakt zijn en een maquette van waterberging. De route loopt verder langs verschillende waterbergingen, langs vijvers, de watertoren aan Hoog en Droog, langs het bergbezinkbassin aan de Wilhelminastraat en de Oldenzaalsestraat. Maar ook door de Delistraat, waar de bewoners hun wijk zo groen mogelijk willen inrichten met zoveel mogelijk beplanting. Hier is ook de slimme regenton van de UT te bekijken. Bij roeivereniging Thyro kan, voor zover drukte het toelaat, een stukje geroeid worden op het Twentekanaal.

De route is 25 kilometer lang en als uitje ook geschikt voor kinderen. Zo kan worden gepauzeerd bij de waterspeelplek aan de Walhofstraat en bij kunstenaar Wout Zweers, die modellen bouwt waar water doorheen stroomt. In het Zweringbeekpark kan met een schepnetje samen met het IVN gezocht worden naar waterdiertjes.

De gehele route met activiteiten bekijk je hieronder én is te vinden in een eenmalige waterkrant, die op woensdag 22 mei is bezorgd met de Huis aan Huis. Hij kan altijd gefietst worden maar wie wil deelnemen aan de activiteiten, is welkom tussen 10.00 en 15.00 uur.

1. Balengebouw -1Twente, Lonnekerspoorlaan 114

1Twente vertelt met ‘Enschede aan zee’, het verhaal van de stad en het water. Verleden, heden en toekomst. In deze fietstocht, die met de gemeente tot stand is gekomen, wordt dat verhaal levend. Fiets je mee?

Activiteit: Expositie van waterfoto’s, filmpjes, maquette waterberging en informatie over het project.

2. Waterplein Stroinksbleek, Het Rozendaal

Activiteit: Watermodellen met Wout Zweers - hoe werkt dat, water? Bij Tetem ontdek je wat water eigenlijk is… Leuk voor alle kinderen, klein en stiekem al heel groot!

3. Waterzuivering Roombeek, Hulsmaatstraat 5

Activiteit: Leer meer over de functie van het 'blauwe huisje'.

4. Landgoed de Welle, Oldenzaalsestraat 626

Dit landgoed dankt haar naam aan het grote aantal bronnen, die onder andere de opvallend hoog gelegen vijver voeden. Enschede stikt van de bronnen. Op honderden plekken welt het water omhoog. Nog steeds. Waterbed Enschede…

5. Trifora, sport & health, Kotkampweg 65

Het regenwater van het dak (let eens op de enorme regenpijpen aan de voorkant!) en de parkeerplaats is afgekoppeld en wordt opgevangen in de nieuw gegraven vijver naast de toegangsweg. Van daar stroomt het naar de Roombeek.

Activiteit: Trifora is tot 13:00 uur open voor een kopje koffie of iets anders.

6. Vijver ’t Haantje, Kotkampweg

Een groene oase in de stad… Deze vijver is gegraven om klei te winnen en verzamelt nu water uit het regenwaterriool uit Stokhorst en wordt wel eens het begin van de Roombeek genoemd. Dat klopt niet helemaal. De Roombeek ontspringt op de volgende locatie…

7. Bron Roombeek

Hier vind je een oorspronkelijke wel, een bron. In dit geval het begin van de Roombeek.

8. Groen dak winkelcentrum Miro, Gronausestraat 421

9. Ecopan, groen dak, Kremersmaten

In deze wijk zijn bij 11 woningen de betonnen dakpannen vervangen voor een Enschede uitvinding: de Ecopan. Een ‘dakpan’ met plantjes die geplaatst kan worden op schuine daken. Hier wordt onderzocht hoeveel water deze oplossing vast kan houden.

Activiteit: Hier vind je een opstelling van de Ecopan. Hoe ziet zo’n ding er uit en hoe werk het?

10. Watertoren, Hoog en Droog 28

11. Bergbezinkbassin, Wilhelminastraat 51

Onder deze parkeerplaats ligt een betonnen kelder om overtollig rioolwater bij hevige neerslag tijdelijk op te slaan. In het huisje met de kroon is de pompinstallatie en de besturingskast aanwezig. Capaciteit: 5 miljoen liter.

12. Waterberging, Oldenzaalsestraat

Activiteit: Maak een selfie in een van de riooljoekels die hier straks onder de grond verdwijnen. Dan kan het niet meer...

13. Vergroenen Delistraat

Bewoners hebben het initiatief genomen om dit nieuwbouwwijkje zo groen mogelijk in te richten. Geveltuintjes, regentonnen en zoveel mogelijk diverse beplanting in de tuinen zijn hier de toekomst. Maar wat hier kan, kan overal…

Activiteit: toelichting initiatiefnemers proefopstelling regentoren?

14. Cromhoffpark, Wethouder Beversstraat

15. Zweringbeekpark

Wat voor beestjes leven er in het water? Kom ze bekijken, vangen, onderzoeken! Bij het Nijmansbos, aan de rand van park, zijn vrijwilligers van het IVN bezig en jij mag meedoen. Superleuk!

16. Wadi’s Ruwenbos, Mastbos

17. Pinkeltjesplein, Lindestraat

18. Stadsbeek, Rembrandtlaan

19. Twentekanaal, roeivereniging Thyro, Ir Schiffstraat 300

Even dobberen op het water… Geef je benen even rust. Stap in - als er ruimte is - en roei een eindje!

20. Rioolwaterzuivering, Lonnekerbrugstraat 175

21. Retentiegebied Kristalbad, Elsbeekweg

22. Bergbezinkbassin Bruggenmors, Thermen 14

Op de wand van het bassin staat een watergedicht van stadsdichter Jos Eertink.

23. Universiteit Twente, de Horst 23

24. Boerderij N Tuut’n – bleekvelden, Van Heeksbleeklaan 25

Naast de traditionele vakboederij ’n Tuut’n liggen de bleekvelden van Van Heek, nog in originele staat. Hier bleekten de wevers het linnen door het nat te houden - dat is de functie van de greppels middenin het veld - en in de zon te leggen.

25. Waterberging Roessinghsbleekweg 115

26. Waterspeelplek Van Heekpark, Walhofstraat

Kaartjefietstocht
Kaart voor fietstocht ter ere afsluiting van waterthema.
Foto